Gjatë vitit 2024, rreth 156 703 km² tokë në Bashkimin Europian janë prekur nga thatësira, sipas të dhënave të Eurostat që monitorojnë progresin drejt Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm (SDG 15), që lidhen me mbrojtjen e tokës dhe ekosistemeve.
Ky tregues mat zonat ku mungesa e lagështisë së tokës gjatë sezonit të rritjes ndikon drejtpërdrejt në uljen e produktivitetit të bimësisë.
Të dhënat tregojnë se në dekadën e fundit janë regjistruar kulme të forta thatësire, veçanërisht në vitin 2018 (520 817 km²) dhe 2022 (558 313 km²). Edhe pse 2023 dhe 2024 shënojnë nivele më të ulëta, mesatarja dhjetëvjeçare tregon një tendencë të përgjithshme rritëse të sipërfaqeve të prekura nga thatësira.
Ekspertët theksojnë se ky zhvillim lidhet ngushtë me ndryshimet klimatike dhe rrit rrezikun për bujqësinë, sigurinë ushqimore dhe ekosistemet natyrore në BE
Çfarë mund të thuhet për industrinë e sigurimeve?
Nga perspektiva e sigurimeve, ky fakt nuk lexohet thjesht si një tregues mjedisor, por si një rritje e ekspozimit ndaj rrezikut sistemik klimatik që prek drejtpërdrejt ekonomi të tëra, jo vetëm individë apo biznese të veçanta.
Së pari, thatësira në mbi 156 mijë km² territor në BE në 2024 tregon një frekuencë më të lartë të ngjarjeve klimatike ekstreme, që për industrinë e sigurimeve përkthehet në rritje të kërkesave për dëmshpërblim (claims) në sektorë si bujqësia, energjia, uji dhe infrastruktura. Edhe pse 2024 është më i ulët se kulmet e 2018 dhe 2022, tendenca afatgjatë mbetet në rritje, çka është më e rëndësishme se variacionet vjetore.
Së dyti, ky fenomen rrit ndjeshëm rrezikun e sigurimit në bujqësi (agricultural risk). Thatësira ndikon direkt në prodhimtari, duke sjellë humbje të të ardhurave për fermerët dhe duke rritur kërkesën për produkte sigurimi si sigurimi i kulturave bujqësore dhe sigurimi i të ardhurave. Në shumë raste, rritja e frekuencës së thatësirave çon edhe në rishikim të primeve dhe kushteve të mbulimit.
Së treti, nga këndvështrimi i riskut makro, këto të dhëna tregojnë një rritje të korrelacionit të dëmeve (correlated risks). Thatësira nuk prek një individ apo një zonë të izoluar, por rajone të tëra njëkohësisht. Kjo e bën më të vështirë diversifikimin e rrezikut, që është një nga parimet bazë të sigurimeve, dhe rrit presionin mbi kapacitetin e kompanive për të përballuar dëmet.
Së katërti, ndikimi i thatësirës shkon përtej bujqësisë: ulja e lagështisë së tokës ndikon në rritjen e rrezikut për zjarre, humbje të biodiversitetit dhe stres mbi infrastrukturën ujore, duke rritur ekspozimin edhe për produkte të tjera sigurimi si pronë, biznes dhe madje përgjegjësi civile.
Në përmbledhje, për industrinë e sigurimeve kjo nuk është vetëm një statistikë klimatike, por një sinjal i qartë se ndryshimet klimatike po e zhvendosin riskun nga ngjarje të rralla në ngjarje strukturore dhe të përsëritura, duke kërkuar modele të reja vlerësimi, çmime më dinamike dhe produkte më të specializuara për riskun klimatik.
