Me konfliktin që vazhdon në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme, një industri globale fare pak e eksploruar nuk ka qenë kurrë më e kërkuar se sa këtë periudhë: Tregu i sigurimeve për rrezikun e luftës.
Kur një raketë ruse dëmtoi apartamentin e Natalia Grishkos në një pallat në periferi të Kievit në nëntor të kaluar, fatmirësisht ajo nuk u lëndua.
E bija e zonjës Grishko, Alina Kalcheva, thotë se raketa ra rreth 100 metra nga ndërtesa. “Valë shpërthyese dëmtoi ballkonin, dritaret, dyert dhe brendësinë e apartamentit të nënës time.”
Ndërsa nëna e saj ishte “natyrisht shumë e shqetësuar dhe qau” fillimisht, zonja Kalcheva thotë se në fund u ndje e qetë sepse kishin siguruar apartamentin kundër një sulmi të tillë.
Sepse ndërsa sigurimi i përgjithshëm i shtëpisë nuk mbulon dëmet nga konflikti, qoftë që jeton në Ukrainë apo një vend që nuk është nën sulm, zonja Kalcheva kishte pasur parashikim të marrë një sigurim të veçantë për rrezikun e luftës për nënën e saj. Dhe siguruesi pagoi 1,000 dollarë (£740) për të ndihmuar në mbulimin e riparimeve.
Premiumi vjetor ose kostoja ishte 52 dollarë, dhe 33-vjeçarja thotë se “nuk hezitoi ta blinte. Dhe siç rezultoi, kjo ishte padyshim vendimi i duhur.”
Ukrainasja tjetër, Ekaterina Vasylieva, madje mori një polisë sigurimi për rrezikun e luftës për makinën e saj në prill 2024. Kjo ishte veçanërisht e përshtatshme, sepse vetëm një ditë më vonë automjeti i saj u dëmtua nga shrapneli rus kur ishte i parkuar në një rrugë në qytetin bregdetar të Odesës.
“Vetëm një ditë më parë zgjata sigurimin gjithëpërfshirës të makinës, dhe menaxheri më ofroi të merrja sigurim kundër rreziqeve ushtarake,” thotë ajo. “Sigurimi më shpëtoi shumë sepse pas sulmit rus makina dukej si një sitë.”
Sigurimi për rrezikun e luftës është termi i përgjithshëm për një sektor që gjithashtu ofron mbulim kundër terrorizmit.
Ekspertët e industrisë thonë se ai ka pësuar rritje eksponenciale që nga sulmet e 11 shtatorit në SHBA në vitin 2001.
Dhe ndërsa individët mund të marrin sigurim për rrezikun e luftës, shumica e madhe e policave blihet nga kompani që duan të sigurojnë operacionet, objektet dhe stafin e tyre në mbarë botën. Sidomos në vende dhe rajone me rrezik të lartë.
Edhe pse të dhënat janë të vështira për t’u gjetur për një industri që nuk kërkon vëmendje të madhe, një publikim zyrtar, kërkim i një kompanie, këtë vit vlerësoi se shuma globale e shpenzuar për sigurimin e rrezikut të luftës tani arrin rreth 1 miliard dollarë (£800m) në vit.
Dhe £621 milion, ose afërsisht 80%, e kësaj shume thuhet se shkon te sigurues specialistë në City të Londrës, i cili është qendra e tregut ndërkombëtar të sigurimeve për rrezikun e luftës.
Joanna Cousins udhëheq një ekip prej nëntë personash për dhunën politike dhe luftën te një sigurues i tillë me bazë në Londër, Westfield Specialty.
Ajo tregon shembullin e një objekti të madh energjetik në Irak, në pronësi të një kompanie perëndimore, i cili është sulmuar disa herë në vitet e fundit.
Zonja Cousins thotë se pronari në fund bleu më shumë se £100 milion sigurim për rrezikun e luftës, pa të cilin do të kishte “ndaluar ose reduktuar ndjeshëm” operacionin e objektit.
Njerëzit në tregun e sigurimeve për rrezikun e luftës zakonisht nuk janë shumë të gatshëm të flasin për sa kushton një policë.
Por për një kompani britanike ose amerikane që operon në Liban ose Izrael, “aktualisht, premiumet variojnë midis 0.5% dhe 2% të totalit të mbulimit që blejnë,” thotë një nënshkrues i lartë sigurimi për rrezikun e luftës në Londër, i cili kërkoi të mos emërohej.
Një nënshkrues është një profesionist financiar, që përcakton nivelin e rrezikut të një aplikimi sigurimi dhe pastaj llogarit se sa do të kushtojë mbulimi.
Shkalla 0.5% deri 2% do të thotë se nëse një biznes dëshiron £100 milion mbulim vjetor, duhet të paguajë midis £500,000 dhe £2 milion. Megjithatë, këto tarifa do të “luhaten ndjeshëm pasi situata në vende të ndryshme të Lindjes së Mesme është e paqëndrueshme,” shton nënshkruesi i paemëruar.
Primet në shtetet e qëndrueshme të Gjirit thuhet se janë shumë më të ulëta, nga 0.025% deri 0.05% e shumës totale të mbuluar.
Ajo që mbulohet me të vërtetë nga një policë mund të ndryshojë. Për shembull, një kompani mund të marrë mbulim për rrëmbime dhe shpërblime, trajtim të lëndimeve serioze, ose koston e përballimit të një situate “sulmues aktiv”.
“Tregu po rritet në kapacitet dhe kërkesë,” thotë Daniel Hiller, nënshkrues dhe shef grupi për terrorizëm dhe dhunë politike te siguruesi Munich Re Specialty.
“Ka më shumë rreziqe për të cilat klientët mund të blejnë mbulim, sidomos për produktin e sulmuesit aktiv, por edhe për greva dhe trazira.”
Ky artikull është përkthim nga origjinali në bbc.com, me titullin Global conflicts drive demand for war risk insurance, https://www.bbc.com/news/articles/c15kzjkqpqeo
