Në Shqipëri interesi për pensionet private po rritet, por ende shumë qytetarë nuk e dinë saktësisht çfarë janë dhe çfarë përfitimesh ofrojnë.
Produkt financiar, mekanizëm që ndihmon individin dhe lehtëson barrën e shtetit, kështu mund të shpjegohej thjesht si hyrje.
Pensionet private ekzistojnë falë pamjaftueshmërisë së skemës publike të pensioneve, të cilat, në kushtet e tanishme, nuk garantojnë një të ardhme të sigurt financiare.
Cilat janë këto kushte?
Rënia e lindshmërisë, rritja e jetëgjatësisë dhe zvogëlimi i numrit të kontribuuesve si pasojë e emigracionit të lartë në moshë pune, të gjitha e vënë sistemin publik nën presion.
Shqipëria, në dallim nga vendet Perëndimore, nuk e ka forcën përthithëse të emigrantëve në kontribute.
Po ashtu, raporti i tanishëm, është shumë pranë të qenit 1 me 1, 1 kontribues për 1 pensionist, çfarë përbën një të dhënë alarmuese për sistemin.
Kur raporti bie nën 2:1, sistemi publik fillon të ketë presion serioz financiar, sepse pak punëtorë duhet të mbulojnë shumë pensionistë. Optimalja do të duhej të ishte 3-4 punëtorë për 1 pensionist.
Për këtë arsye, ashtu si në shumicën e vendeve të BE-së, pensionet private shërbejnë si një shtyllë shtesë sigurie, duke i dhënë qytetarëve mundësinë të ndërtojnë vetë një pension më të mirë.
Në Shqipëri, kjo qasje është mbështetur edhe ligjërisht me ligjin e ri të fundvitit 2023, i cili nxit kursimin afatgjatë përmes përfitimeve fiskale për ata që kontribuojnë.
Çfarë është?
“Kostoja e pritjes është më e lartë se kostoja e fillimit me pak.”
Pensioni privat është një fond ku ti kontribuon çdo muaj vullnetarisht, për të siguruar të ardhura shtesë kur të dalësh në pension.
Paratë e tua investohen kryesisht në mënyrë të sigurt, si bono thesari ose instrumente me risk të ulët, që me kalimin e viteve rriten gradualisht.
Kur të arrijë mosha e pensionit, i tërheq si një shtesë mbi pensionin shtetëror.
Ndryshe nga pensioni publik, që është detyrim i paguar përmes sigurimeve shoqërore, pensioni privat është një zgjedhje personale që të ofron më shumë siguri financiare dhe mundësi për fitim afatgjatë.
Këto investime janë plotësisht të sigurta dhe të mbikëqyrura nga AMF.
Si funksionon?
Le të marrim shembullin e SIGAL Invest, kompanisë me 38 milionë euro vlerë asetesh neto. Me 10 mijë Lekë kontribut mujor nga ju dhe 10 mijë Lekë kontribut mujor nga punëdhënësi, për 20 vjet, interesi i përbërë do të punojë për ju pa u ndalur.
| Shembull praktik |
Çfarë ndodh realisht |
Përfitimi i qytetarit |
|
Investon 10 mijë Lekë në fond pensioni privat
|
10 mijë Lekët nuk të tatohen nga paga |
Përfiton 1300 Lekë
|
|
Punëdhënësi vendos 10 mijë Lekë për ty
|
As punëdhënësi nuk paguan taksa, fiton prestigj, fiton besnikërinë dhe motivimin e punonjësit falë kontributit
|
Rritet paga neto, pa kosto shtesë,
Punëdhënësi nuk tatohet për 10 mijë Lekë
|
|
Tërheq fondin kur del në pension
|
Do të tërheqë 10 mijë dhe 10 mijë, 20 mijë Lekë kontribut mujor të maturuar, për 20 vjet kontribut
|
Me normën e sotme, rreth 4.55% në SIGAL Invest, Do të të japë rreth 59,800 Lekë për 15 vjet
|
“Interesi i përbërë është mrekullia e tetë e botës: ai që e kupton, fiton prej tij; ai që nuk e kupton, e paguan.”
Çfarë thonë ekspertët?
Sipas Elvis Ponarit, CEO i SIGAL INVEST, qytetarët investojnë në fonde pensioni për përfitim të drejtpërdrejtë, jo për edukim financiar, kursimi bëhet i vlefshëm sepse sjell një fitim konkret. Ky është thelbi i pensionit privat sipas z. Ponari, jo thjesht një koncept afatgjatë, por një mënyrë e zgjuar për të siguruar financat e tua, përfitimet fiskale nga shteti e bëjnë këtë edhe më të leverdishëm. Në një kohë kur raporti punëtor, pensionist po tkurret, fondet private nuk janë më një zgjedhje, por një nevojë për të garantuar stabilitetin financiar në të ardhmen.
