Autoriteti Evropian për Sigurimet dhe Pensionet Profesionale (EIOPA) publikoi në fillim të kësaj jave Raportin e tij të Tretë mbi zbatimin e Direktivës për Shpërndarjen e Sigurimeve (IDD).
Ndër të tjera, raporti shqyrton ndryshimet në strukturën e tregut të ndërmjetësve të sigurimeve, zhvillimet në aktivitetet ndërkufitare, cilësinë e këshillave dhe metodat e shitjes, ndikimin e IDD mbi ndërmjetësit e sigurimeve që janë ndërmarrje të vogla dhe të mesme, si dhe nëse autoritetet kompetente janë të fuqizuara mjaftueshëm dhe nëse kanë burimet e nevojshme për të kryer detyrat e tyre.
Gjetjet e fundit të EIOPA-s mbi strukturën e tregut të shpërndarjes së sigurimeve konfirmojnë tendencat që janë theksuar tashmë në raportet e mëparshme.
Numri i ndërmjetësve të regjistruar ka pësuar një ulje të mëtejshme gjatë dy viteve të fundit për këto shkaqe:
të konsolidimit,
të kërkesave më të rrepta profesionale dhe
të vështirësive në tërheqjen e talenteve të reja për të zëvendësuar ata që arrijnë moshën e pensionit.
Njëkohësisht, numri i ndërmjetësve me pasaportë të BE-së u rrit me 12% midis viteve 2020 dhe 2024, duke treguar një interes të shtuar për shpërndarjen ndërkufitare.
Cilësia e këshillave dhe metodat e shitjes janë përmirësuar në disa tregje, por vazhdojnë të ekzistojnë mangësi të qëndrueshme në të tjerat, përfshirë periudhën pas-shitjes (p.sh. kohë shumë të gjata për përpunimin e kërkesave për dëmshpërblim).
Dobësitë e raportuara janë në përputhje me ushtrimin e fundit të “mystery shopping” të EIOPA-s, i cili gjeti një lidhje të kufizuar midis hollësisë së procesit të shitjes dhe përputhshmërisë së produkteve të ofruara me profilin e konsumatorëve.
Ushtrimi tregoi se sesionet më të gjata dhe më të detajuara nuk përktheheshin në rezultate më të mira për konsumatorët, duke sugjeruar një nevojë të mundshme për thjeshtimin e procesit të shitjes.
Në fushën e shpërndarjes digjitale, Inteligjenca Artificiale Gjeneruese po përdoret gjithnjë e më shumë përmes chatboteve dhe mjeteve të shitjes: një zhvillim që mund të ndikojë në mënyrë të konsiderueshme në mënyrën se si kryhen disa aktivitete të përditshme.
Duke qenë se IDD nuk rregullon në mënyrë gjithëpërfshirëse kanalet digjitale dhe nuk ofron udhëzime të detajuara mbi modelet e këshillimit bazuar në AI, ekziston mundësia që trajtimi rregullator i këtyre teknologjive emergjente të sqarohen më tej.
Të dhënat nga autoritetet kompetente kombëtare (NCAs) dhe Autoritetet Evropiane të Mbikëqyrjes (ESAs) tregojnë gjithashtu se deklarimet mbi qëndrueshmërinë dhe vlerësimet e preferencave shpesh nuk kuptohen mirë nga konsumatorët dhe zbatohen në mënyrë jo të njëtrajtshme.
Mungesa e njohurive të shpërndarësve mbi financat e qëndrueshme, së bashku me mospërputhjet midis kuadrove rregullatore, veçanërisht ndryshimet midis modeleve të SFDR dhe IDD, mund të komplikojnë më tej procesin e shitjes.
Edhe pse produktet e papërshtatshme u ofruan vetëm në një numër të kufizuar rastesh, gjetjet ngrejnë shqetësime mbi proporcionalitetin dhe efektivitetin e kërkesave aktuale në sigurimin e rezultateve më të mira për konsumatorët.
Në lidhje me stimujt, pavarësisht rritjes së vëmendjes rregullatore dhe veprimeve mbikëqyrëse gjatë viteve të fundit, stimujt e paqëndrueshëm dhe transparenca e pamjaftueshme mbeten kërcënime për mbrojtjen e konsumatorit në disa tregje, veçanërisht në lidhje me shpërndarjen e sigurimeve të jetës ose sigurimeve të mbrojtjes së kredive.
Si përgjigje ndaj një sondazhi të kryer nga EIOPA për këtë raport, disa NCAs tregojnë se po konsiderojnë masa në nivel kombëtar për të kufizuar më tej pagesën/marrjen e komisioneve, përfshirë edhe vendosjen e një ndalimi për komisionet ose zbatimin e rregullave të përmirësuara të transparencës.
Në përfundim, IDD vazhdon të ofrojë standarde minimale për shpërndarjen e drejtë dhe transparente të sigurimeve në të gjithë BE-në. Megjithatë, sfidat e vazhdueshme, veçanërisht në dixhitalizim, proceset e shitjes dhe integrimin e preferencave të qëndrueshmërisë, kërkojnë vëmendje të vazhdueshme. EIOPA do të ndërtojë mbi këto gjetje për të promovuar konvergjencën mbikëqyrëse dhe për të mbështetur zbatimin e Strategjisë Evropiane për Investime Retail dhe rishikimin eventual të IDD-së.
Raporti gjendet këtu në anglisht: https://www.eiopa.europa.eu/document/download/7caeee72-a0fe-426b-8487-dbf6e3edb47b_en?filename=EIOPA-26-077%20-%203rd%20Report%20on%20the%20application%20of%20the%20IDD.pdf
Neni 41(4) i IDD-së detyron EIOPA-n të përgatisë një raport mbi zbatimin e Direktivës çdo dy vjet. IDD-ja hyri në fuqi në shumicën e Shteteve Anëtare më 1 tetor 2018. Ajo vendos standarde minimale rregullatore për tregun e sigurimeve në BE dhe ka për qëllim përmirësimin e mbrojtjes së konsumatorit. Raporti i parë i EIOPA-s mbi zbatimin e IDD-së u publikua në janar 2022, ndërsa raporti i dytë pasoi në janar 2024.
